Galapas: een compromis binnen de geschiedenis

Ten tijde van de Koude Oorlog was Europa verdeeld in Oost en West, in een communistische en een kapitalistische wereld. Deze polarisatie werkte door in de maatschappij en aan de universiteiten. Bij de opleiding geschiedenis aan de Vrije Universiteit (VU) was de polarisatie zelfs merkbaar binnen de studieverenigingen. Rond 1980 werd daarom de Galapas opgericht als een compromis tussen de twee botsende studieverenigingen Merlijn en Archimedes.

Merlijn en Archimedes

De leden van studievereniging Merlijn hielden zich intensief bezig met de politiek en waren aanhangers van linkse politieke partijen. Het merendeel van de studenten was in die tijd links, dus de vereniging stuitte niet op kritiek. Tot er in 1977 een groot aantal eerstejaars hun opleiding geschiedenis aan de VU begon. Onder hen waren ook enkele aanhangers van rechtse politieke partijen. Zij zetten zich af tegen de linkse sfeer en richtten daarom de studievereniging Archimedes op.

Oprichting Galapas

Studievereniging Merlijn gaf toentertijd tijdschrift Merlijn uit. Dit blad werd gefinancierd door de faculteit. Toen Archimedes werd opgericht, kon de faculteit echter niet twee tijdschriften financieren. Er werd daarom besloten dat de beide studieverenigingen samen een tijdschrift moesten uitgeven. Zo is de Galapas ontstaan uit een noodzakelijke samenwerking tussen de studieverenigingen. Desalniettemin hadden de leden van Merlijn de meeste invloed op de inhoud van het studieblad; zij waren actiever dan de leden van Archimedes.

Al na ongeveer twee jaar, rond 1980, werd de Galapas overgenomen door een volgende generatie geschiedenisstudenten. Zij waren niet zo radicaal links als hun voorgangers en met hun komst veranderde het tijdschrift dan ook. De redactie, die ieder jaar wisselde, publiceerde historische artikelen en onderzoeken, mededelingen en verslagen van excursies van studievereniging Merlijn.

De naam Galapas

Galapas is een personage uit het verhaal van Merlijn, dat onderdeel is van de Arturtraditie. Merlijn weet niet wie zijn ouders zijn en wordt opgevoed door een kluizenaar, genaamd Galapas.

Toen het tijdschrift opgericht werd, koos men voor een naam uit het verhaal van Merlijn. De namen van de studieverenigingen zijn ook afkomstig uit dit verhaal, en zo werd de traditie voortgezet.