Verslag Holocaust Memorial Day 2016

Holocaust Memorial Day 2016 op de VU

Holocaust Memorial Day VUOp 27 januari 1945 werd concentratie- en vernietigingskamp Auschwitz bevrijd. De Verenigde Naties hebben 27 januari daarom uitgeroepen tot Holocaust Memorial Day. Dit wordt elk jaar ook op de VU herdacht met themalezingen. Dit jaar werd de herdenking voor de tiende keer georganiseerd en daar is de Faculteit trots op, zo vertelde decaan Michel ter Hark.

Het thema dit jaar was ‘verzet’ en werd op de VU toegespitst op het studentenverzet. Daarbij werd niet alleen aandacht besteed aan de Tweede Wereldoorlog, maar ook aan huidig studentenverzet. Het leggen van een link tussen geschiedenis en actualiteit is volgens Ter Hark kenmerkend voor de manier waarop de geschiedenis bestudeerd wordt op de VU. En, nog belangrijker, deze link is zeker nu interessant in relatie tot het vluchtelingenvraagstuk. De lezingen werden dan ook gevolgd door debat.

Tweede Wereldoorlog

Historicus Wim Berkelaar opende de dag met een uiteenzetting over het verzet van de toenmalige VU-studenten tegen de Duitse bezetter. Hij gaf aan dat een belangrijke motivatie van de studenten voortkwam uit het vaste vertrouwen in God waarmee ze waren opgevoed en dat ook een belangrijke rol speelde op de VU. En hoewel de meeste studenten aanhanger waren van de gereformeerde kerk, zagen zij de joden uiteindelijk toch ook als Gods volk dat beschermd diende te worden.

Toestand niet mooi, doch ik houd moed en vertrouw op God – verzetsstrijder Kees Chardon

Berkelaars verhaal was duidelijk en genuanceerd, maar riep toch vragen op onder sommige aanwezigen. Zo ontstond er een discussie over het verschil tussen anti-judaïsme en anti-semitisme: is het één erger dan het ander? Berkelaar was er duidelijk over. Hij bestempelde het anti-semitisme als wezenlijk anders, en wellicht erger, dan het anti-judaïsme, omdat christenen de joden wel een kans gaven. Hij onderbouwde dit met een uit het hoofd genoemd citaat van Hitler: “We moeten af van de christelijke, romantische, dweepzieke jodenhaat. We moeten naar een rationeel anti-semitisme.”

Vluchtelingenvraagstuk

Iemand wel of geen kans geven, dat lijkt dus een verschil te maken wanneer je iemand uitsluit. Ook in onze huidige maatschappij speelt dat een rol. Het programma vervolgde na de pauze met het verhaal van schrijver Amin Ghazaei, die in Iran opstond tegen het regime en zijn mening verkondigde. Hij kreeg geen kans en vluchtte naar Nederland na een verblijf in de gevangenis en een aanslag op zijn huis. Desondanks is hij strijdbaar gebleven en betoogde hij dat het belangrijk is om, naast studeren, ook om je heen te kijken, je bewust te zijn van de politiek en je mening te laten horen en initiatief te nemen. Hij vond dat dat in Nederland zo weinig gebeurt, en daar geef ik hem gelijk in.

Iedereen heeft recht op educatie

Het programma sloot af met een aantal voorbeelden van projecten door mensen die het initiatief wél genomen hebben: Refugees Welcome Amsterdam, het educatieve buddyproject van het Amsterdam University College, het buddyproject van de VU en Family on a mission. Deze projecten zijn opgericht om de vluchtelingen te helpen en de vertegenwoordigers van de projecten vertelden allemaal inspirerend over hun motivatie. Ze werden bewonderd door de aanwezigen, maar er was ook kritiek. Kritiek op hoe het eraan toegaat in grote hulporganisaties en kritiek op de politiek. Dit leidde tot een discussie die nog tot na afsluiting van het programma zou voortduren en waar waarschijnlijk voorlopig nog niemand een antwoord op heeft.


Weten wat er nog meer georganiseerd wordt rondom Holocaust Memorial Day? Wij maakten een overzicht.