Bitterzoet – Open brief

Open brief aan de Vrije Universiteit

Open brief aan de universiteit

Geachte mevrouw Hagen en andere belangstellenden,

Graag wil ik met u het gesprek voeren over mijn besluit tot het beëindigen van de studie. Ik heb het erg druk en u natuurlijk ook. Misschien is het daarom handiger als ik het via deze weg uitleg. Geheel in de stijl van de opleiding, in de vorm van een open brief, zal ik mijn beweegredenen uiteen proberen te zetten.

Ik woon op mezelf en ben voornamelijk op mezelf aangewezen. Ik heb geen recht meer op studiefinanciering. Mijn moeder heeft het financieel niet erg breed maar helpt mij waar zij kan. Ik werk ongeveer 25 uur per week, soms ook wel meer. De tijd en aandacht die deze opleiding vraagt en ook verdient kan ik er niet aan geven. Ik heb wel echt mijn best gedaan en ben ook erg blij met alle kennis en vaardigheden die ik rijker ben geworden. Deze studie heeft mij, voor de eerste keer in mijn leven, uitgedaagd.
Op het mbo, waar ik ben begonnen, en op het hbo haalde ik goede cijfers zonder dat ik er veel moeite voor hoefde te doen. Wat dat betreft was dit een hele nieuwe ervaring voor mij. Ik heb in de afgelopen acht maanden naar mijn idee meer geleerd dan tijdens voorgaande opleidingen.

Toch heb ik niet goed kunnen aarden op de universiteit. De reden daarvoor denk ik te vinden op het sociaaleconomische vlak. Als enigst kind van een alleenstaande moeder, zonder vader in de buurt, heeft mijn socialisatieproces grotendeels plaatsgevonden in een straatcultuur waarin redelijke hoeveelheden geweld, criminaliteit en macho gedrag regelmatig voorkomen. Gevoelens moeten worden onderdrukt en deugden zoals zachtaardigheid en belezenheid worden gezien als zwakten. De manier van communiceren in mijn cultuur is agressief en confronterend. Deze wereld staat ver af van de academische wereld waar ik aan het begin van dit studiejaar in terecht kwam. Ik was mij niet bewust van het grote verschil tussen het type scholier dat naar de hogeschool gaat en het soort student dat er op de universiteit rondloopt. Dit was misschien naïef van mij.

” Een indringer in een elitaire wereld die ver van de mijne af staat. “

De eerste paar weken waren voor mij het moeilijkst. Ik heb het ervaren als een kleine cultuurshock, al wist ik dat goed te verbergen. Het is voor mij erg belangrijk om het naar mijn zin te hebben met de mensen om mij heen. Dat is nooit goed gelukt tijdens deze studie. Ondanks het feit dat ik het met een aantal medestudenten goed kon vinden, voelde ik mij vaak alleen. Een indringer in een elitaire wereld die ver van de mijne af staat. Dit is een persoonlijk gevoel waar mijn medestudenten weinig aan kunnen doen.

Het niveau van de studie is hoog. Ik keek vaak met veel ontzag naar de kennis en knowhow van de docenten. De docenten en veel van mijn medestudenten zijn erg intelligent. Dat is een bepaald soort intelligentie die ik helaas niet bezit. Het is geen afgunst wat ik voel, wel bewondering. Ik heb met veel plezier de hoor- en werkcolleges van meneer De Waardt, meneer Tervoort en meneer Goudriaan bijgewoond. Tijdens de vier weken van Humanities heb ik een liefde voor het schrijven ontdekt bij mijzelf. Dit kwam vooral doordat ik creatief kon zijn, al was dit binnen een bepaald kader. Ik kreeg eenzelfde soort voldoening uit dit creatieve proces zoals ik dat ook krijg bij bijvoorbeeld het componeren van muziek.
Die voldoening miste ik bij de onderzoekjes die ik moest doen voor academische vaardigheden en de paper die ik in het Engels moest schrijven. Ik kreeg het gevoel bij deze opdrachten dat ik enkel en alleen bestaande informatie aan het herhalen was, hoewel ik het bedenken van een probleemstelling wel leuk vond omdat ik daarin weer creatief kon zijn. Creatieve vrijheid is voor mij erg belangrijk.

” De afgelopen acht maanden aan de Vrije Universiteit [laten]
een bitterzoete smaak bij mij achter. “

De reden dat ik deze brief schrijf is om inzicht te krijgen in mijn beweegredenen tot het beëindigen van de studie. Het voelt als een nederlaag en tegelijkertijd als een opluchting. Ik hoop dat mijn eerlijkheid gewaardeerd wordt en er begrip kan worden opgebracht voor mijn keuze. Na deze introspectie kom ik tot de conclusie dat de afgelopen acht maanden aan de Vrije Universiteit een bitterzoete smaak bij mij achter laten. Ik had dit echter niet willen missen. Het was een leerzame periode in mijn leven.

In september begin ik waarschijnlijk met het tweede jaar van de hbo-opleiding tot sociaal pedagogisch hulpverlener waar ik vorig jaar mijn propedeuse voor heb behaald. De theorie van die opleiding is een stuk minder uitdagend dan een academische studie, maar dat wordt gecompenseerd met het werk in de praktijk dat mij voldoening geeft. Het werken met kinderen en jongeren is leuk en dankbaar werk.

” De universiteit [is] een symptoom van een steeds verder polariserende samenleving. “

Ik wil iedereen bedanken voor de ervaringen van de afgelopen tijd. Ik ben mij bewust van het feit dat de onderwerpen die ik beschrijf in deze brief aanleiding geven tot discussie. Mijn gevoelens en gedachten zullen openbaar worden gemaakt en daarom wil ik er graag aan toevoegen dat de discussie, in mijn optiek, breed moet worden gehouden. De vraag moet niet alleen zijn of de universiteit te elitair is. Ik heb geen ervaringen op andere universiteiten of andere academische opleidingen. Maar hoe komt het dat er weinig ‘indringers’ zoals mijzelf te vinden zijn op deze instellingen. Ik denk dat de universiteit een symptoom is van een steeds verder polariserende samenleving. En ergens in die samenleving, tussen de polen in, bevind ik mij. Ik ben inmiddels namelijk te zachtaardig en te belezen om mij nog honderd procent thuis te voelen in mijn oude cultuur. Maar de persoon die het mij gemaakt heeft, heeft mij belemmerd bij het aarden op de universiteit.

Met vriendelijke groet.

Pieter Terlaak, mei 2015.

NB. Pieter Terlaak was eerstejaars student Geschiedenis aan de VU. Zijn mening komt niet per se overeen met de mening van de redactie.


Meer lezen?

In de column Succesverhaal schrijft onze redacteur Berith van Pelt over haar ervaringen met een hiërarchie en prestatiedruk op de VU. Lees hem hier.

Deelnemen aan het debat?

Laat hieronder je reactie achter of volg het debat op onze Facebookpagina.

Comments: 7

  1. Daphne says:

    Mooie, eerlijke brief.

    • Pieter Terlaak says:

      Bedankt!!

  2. Nynke Anna says:

    Gedurfd om je in een open brief zo bloot te geven. Je maakt rake opmerkingen over zaken waar het misschien vaker over zou moeten gaan. Veel succes Pieter.

    • Pieter Terlaak says:

      Bedankt Nonkie, op de introductie was jij de eerste die een gesprek met mij aanknoopte. Dit waardeerde ik erg en bedankt nog daarvoor. Jij ook veel succes verder nog!!

      Groetjes Pieter.

  3. een VU-docent die je niet kent says:

    Beste Pieter,
    Weet je zeker dat opgeven de juiste beslissing was? De enige echte belemmering die ik uit je brief kan opmaken is de hoeveelheid uren die je naast je studie moet werken. Als je niet voldoende uren in je studie kan steken zullen je studieresultaten achteruit gaan. Dat is normaal, niemand – ook geen zonen en dochters van artsen en hoogleraren – kan verwachten zomaar op een universiteit een bul te kunnen halen zonder er hard voor te werken. Zie je hier geen oplossing voor?
    Wat je ook doet, in elk geval wil ik je het volgende meegeven: Je onzekerheid en je gevoel van ‘vreemdheid’ kan en zal je zeker overwinnen hoe langer je op de universiteit blijft, hoe meer contact je hebt met diegenen voor wie je bewondering hebt. Je zal wellicht sociale en andere vaardigheden moeten aanleren die anderen op jouw leeftijd al hebben, maar je hebt je leven nu in eigen hand. Je bent nog zeer jong, maar geen kind meer dat gevormd wordt door invloeden van buitenaf. Vanaf nu bepaal jij hoe je je vormt. Je waardevolle zachtheid en je vermogen zelfreflectie zijn een zeer grote kracht waarmee je veel kan bereiken. Laat dat niet kapot maken, niet door agressie om je heen, niet door arrogantie om je heen, en helemaal niet door je eigen – heel normale – onzekerheid. Laat je niet intimideren door het intellect van docenten en van sommige medestudenten, noch van anderen die je in de toekomst tegen zal komen. Wat je ziet en voelt is vooral een bepaald gedrag, dat net zo aangeleerd is als het “cool” zijn en het macho-gedrag in de buurt waar jij opgegroeid bent. Men is a creature of habit – je wordt goed in die zaken die je vaak doet. Dat is 90% van het geheim van succes.

    • Pieter Terlaak says:

      Geachte VU-docent die mij niet kent,

      Bedankt voor u reactie. Ik lees in uw woorden een opbouwende kritiek en denk dat het uit een goed hart komt. Toch slaat u de plank volledig mis. U doet uw naam veel eer aan. Ik ben niet oud, maar zeker ook niet zeer jong. Ik zit momenteel in mijn 33e levensjaar op deze aardbol en invloeden van buitenaf doen mij inderdaad al een tijd niet veel meer. Mijn socialisering is tot op zekere hoogte afgesloten. Als u uit mijn brief opmaakt dat het aantal uren die ik naast de studie werkte, de enige belemmering is geweest, dan is er iets mis gegaan in uw vertaling van mijn woorden. U gaat totaal voorbij aan het gevoel dat ik had. Volgens u komt dit allemaal goed en past de mens zich aan naarmate de tijd vordert. Ik heb het acht maanden geprobeerd en merkte aan mijzelf dat ik soms een rol aannam waar ik niet gelukkig van werd. Uw oplossing daarvoor is dan ‘gewoon doorbijten’ en nieuwe sociale vaardigheden aanleren. Eigenlijk zegt u daarmee dat ik mij onprettig en alleen moet blijven voelen tot dit veranderd. Op die manier zit ik niet in elkaar. Ik bevond mij in een onbekende wereld die ver af staat van de mijne. Ik wil u aanraden om mijn brief nogmaals aandachtig te lezen en ditmaal uw oogkleppen af te zetten. Uw reactie komt paternalistisch over op mij. Ik heb mij tijdens de studie uit de naad gewerkt en tot het moment dat ik met de opleiding ben gestopt heb ik bijna al mijn studiepunten behaald. Ook vindt ik het jammer dat u zich verschuilt achter een pseudoniem. Ik heb de brief ook niet geschreven als ‘ een student die is gestopt’. Ik sta volledig achter mijn uitspraken en beslissing om te stoppen. Ik laat misschien enig venijn doorschemeren in deze woorden. Dat komt omdat de enige boodschap die u uit mijn brief haalt is dat ik er minder bij had moeten werken. Op deze manier is er geen progressie en zitten wij op een dood spoor. Leest u alstublieft nogmaals mijn brief. Mocht het daarna nog niet duidelijk zijn wat ik bedoel dan stel ik voor dat u met mevrouw Huisman, ook een docente aan de VU, in gesprek gaat over dit onderwerp. Na het schrijven van mijn brief kreeg ik een aardige reactie van haar. Zij respecteerde mijn gevoelens en wees deze niet af, zoals u dat wel doet. Misschien kan zij u duidelijk maken wat mijn intentie is geweest bij het schrijven van deze brief.

      Met vriendelijke groet,

      Pieter Terlaak.

  4. Ex-vu student says:

    Beste pieter, ik vind je verhaal zeer herkenbaar en begrijp de mentale catch22 die in je brief naar voren komt. Wat mij persoonlijk geholpen heeft is het inzicht dat ik tijdens mijn studie geschiedenis heb verkregen. Namelijk dat een groot van deel van sociale instituties inherent corrupt zijn en dat geschiedenis een proces is van de afbraak van die instituties. Meeste mensen durven niet uit hun comfort zone te komen, en eigen opvattingen in twijfel te trekken. Ik ben zelf na grondige introspectie gaan zoeken en stuitte op diepgaande inzichten en vrede. Ik wil graag het volgende met je delen. Het heeft mij veel geholpen.
    https://youtu.be/p2Kfd8tic-M
    (Weinig mensen kunnen dit aan)
    Groet ex vu student.

Leave a Reply

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *